دیدنی های تبریز، شهر اولین ها
ایرانگردی

تبریز به شهر اولین‌ها شهرت دارد. این شهر با زیبایی‌ها و جاذبه‌های تاریخی و گردشگری فراوانی که دارد، دیدنی های تبریز همواره یکی از برترین مقاصد گردشگری برای گردشگران داخلی و خارجی است.

نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۸/۰۴/۱۱ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۴ به‌روزرسانی شده است.

 تبریز از گذشته تاکنون همواره یکی از مهم‌ترین قطب‌های صنعتی، اقتصادی، تجاری، ارتباطی و فرهنگی کشور محسوب می‌شده و ازاین‌رو تاریخ و حوادث پرپیچ و خمی را پشت سر گذاشته است. اگر اهل سفر و بازدید از دیدنی های ایران هستید حتما شهر تبریز را در برنامه‌های سفر خود قرار دهید تورهای مسافرتی علاوه بر برنامه‌‌ریزی‌های معین سفر همچون بلیط، هتل و غذا کمک بزرگی در شناخت آثار تاریخی شهرها برای مسافران دارند. اگر دوست دارید با دیدنی های تبریز ، این شهر تاریخی و زیبا آشنا شوید، در ادامه گجارو را همراهی کنید.

ائل گلی

دیدنی های تبریز، شهر اولین ها

عکس از: رامین شرکا

ائل گلی (که قدیم آن را شاه گلی می‌نامیدند) استخر بزرگی به مساحت ۵۴ هزار و ۶۷۵ متر مربع در تبریز است. در وسط این استخر عمارتی زیبا قرار گرفته که زیبایی آن را دوچندان کرده است. این عمارت کلاه‌فرنگی، هشت ضلعی بوده و در سال ۱۳۴۶ توسط شهرداری تبریز ساخته شده است. قبل از آن به‌جای این عمارت مقاوم، یک بنای خشتی بود و شهرداری وقت تصمیم بر تخریب آن و ساخت عمارت فعلی را کرد. امروزه عمارت ائل گلی به‌عنوان تالار پذیرایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این گردشگاه یکی از برترین دیدنی های تبریز است. عمق این دریاچه ۱۲ متر است و در طول سال پرآب بوده و در آن قایقرانی هم انجام می‌شود. گفته می‌شود این مکان در دوران آق قویونلوها ایجاد و در زمان صفویان گسترش یافته است. در کنار این گردشگاه، لونا پارک هم وجود دارد که می‌تواند بازدید از ائل گلی را برای کودکان جذاب‌تر کند. هتل پارس هم در نزدیکی ائل گلی واقع شده است و چشم‌انداز بسیار زیبایی بر این مکان دارد.

ارگ تبریز (ارگ علیشاه)

داربست های چوبی و ویذانه های دیوتر و دروازه ارگ علیشاه

عکس از:کارناوال

بنای اولیه‌ ارگ تبریز بین سال‌های ۷۱۸ تا ۷۳۹ هجری قمری ساخته شد تا در صحن مسجد علیشاه، آرامگاه بزرگی ساخته شود. البته با فرو ریختن سقف این بنا و فوت علیشاه، ساخت آن ناتمام ماند و بعدها در زمان جنگ ایران و روسیه و جنگ ایران و انگلیس، محوطه‌ آن را به سرعت به ارگی نظامی تبدیل کردند. عباس میرزا هم در دوران قاجار دستور داد تا در محوطه‌ ارگ، سربازخانه، ستاد فرماندهی جنگ ارتش ایران، کارخانه‌ ریخته‌گری و توپ‌ریزی ساخته شود. زمانی که روس‌ها در دوران مشروطه به تبریز حمله کردند، ارگ مرکز مدافعان تبریزی بود. مدافعان توپی را بالای ارگ گذاشتند تا هنگام دفاع از آن استفاده کنند. زمانی که تبریز سقوط کرد، قوای روس دیوار ارگ را به توپ بستند.

در دوران پهلوی قسمت‌های اضافه شده به ارگ تخریب شد و بعد از انقلاب اسلامی هم، متاسفانه بخش‌هایی از آن از بین رفت. امروزه تنها دیواره‌ی جنوبی ارگ به جا مانده است؛ اما اگر مسئولان باز هم غفلت کنند، دیگر اثری از این بنا در قلب تبریز بر جای نخواهد ماند؛ این روزها به‌دلیل خاک‌برداری در نزدیکی آن، باعث تهدید ارگ تبریز شده و احتمال تخریب و آسیب دیدن آن وجود دارد. این بنا در ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ با شماره‌ی ۱۷۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد کبود

سردر خشتی و کاشی های شکسته مسجد کبود

عکس از : کارناوال

مسجد کبود یا مسجد جهانشاه از مساجد تاریخی تبریز است که قدمت آن به دوران قراقویونلوها (قرن نهم هجری) بازمی‌گردد. کاشی‌کاری بی‌نظیر آبی رنگ و معرق این مسجد باعث شده که آن را فیروزه‌ جهان اسلام بنامند. این نام در یکی دیگر از مساجد که در ارمنستان قراردارد نیز به کار رفته  بنای اصلی مسجد کبود آجری است و دو گنبد دارد که شامل گنبد اصلی و گنبد جنوبی می‌شود. به‌علاوه‌ این دو گنبد بزرگ‌تر، هفت گنبد کوچک‌تر وجود دارد که روی سقف شبستان‌های جانبی در شرق و غرب صحن اصلی و ورودی مسجد قرار دارند. در بخش جنوبی مسجد، یعنی جنوب صحن کوچک سردابه‌ای وجود دارد که هنگام بازسازی مسجد، در آن دو مقبره کشف شده است. احتمال می‌رود این مقبره‌ها مربوط به جهانشاه و همسر او باشد؛ با این حال این قبرها خالی هستند. این اثر در ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ با شماره ۱۶۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حتما بخوانید
۸ مورد از بهترین سوغاتی های مراغه

بازار قدیمی تبریز

حجره فرش دستباف و پیرمرد گاریچی در بازار تبریز

عکس از: محمد بقال عسگری

بازار قدیمی تبریز بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده‌ جهان است که در مرداد سال ۱۳۸۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. بازار تبریز حدود ۳۰۰ سال پیش در سال ۱۱۹۳ بعد از وقوع زمین‌لرزه‌ تاریخی تبریز توسط نجفقلی خان دنبلی بازسازی شد. این بازار بازارچه‌ها، دالان‌ها، تیمچه‌ها، سراها و کاروان‌سراهای متعددی دارد و به‌دلیل قرار گرفتن تبریز در مسیر جاده‌ ابریشم، بازار این شهر هم بسیار پررونق بود.

بازار تبریز ۵۵۰۰ باب حجره و مغازه دارد و کسبه در ۴۰ گونه شغل، در این حجره‌ها مشغول کسب و کار هستند. تاریخ ساخت دقیق این بنا مشخص نیست؛ اما اسنادی وجود دارد که نشان می‌دهد از سده‌ چهارم هجری بازار تبریز وجود داشته است. بازار تاریخی تبریز در مرکز این شهر واقع شده و از شرق به عالی قاپو (مجموعه کاخ‌های ولیعهدنشین)، از سمت غرب به مسجد جامع منتهی شده است. یکی از ویژگی‌های تیمچه‌‌ها و سراهای این بازار سه طبقه بودن آن‌ها است که از طبقه‌ زیرین به‌عنوان انبار کالا، از طبقه‌ دوم به‌عنوان تجارت‌خانه و از طبقه‌ سوم برای استراحت استفاده می‌کردند. بازار قدیمی تبریز در ۲۵ شهریور سال ۱۳۵۴ به شماره‌ ۱۰۹۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

کوه عون بن علی

غروب خورشید و مثبره بر بالای کوه عون بن علی

کوه عون بن علی محل تدفین فرزندان حضرت علی (ع) است

کوه عون بن علی یا عینالی در رشته‌کوه سرخاب، در شمال تبریز واقع شده است و آرامگاهی نیز در آن وجود دارد. قدمت این آرامگاه به دوره‌ ایلخانان بازمی‌گردد و از ۹ اتاق، ۶ گنبد، هشتی و ایوان تشکیل شده است و در دوره‌ قاجار نیز به‌منظور جلوگیری از تخریب آن، در سمت شکالی اتاقی را احداث کردند. گفته می‌شود این آرامگاه پیش از اسلام آتشکده و کلیسا بوده و پس از اسلام مسلمانان آن را به مسجد تبدیل کرده‌اند. بر اساس کتب تاریخی، دو تن از فرزندان حضرت علی به نام‌های «عون بن علی» و «زید بن علی» در این آرامگاه آرمیده‌اند.

کوه عینالی یکی از تفرجگاه‌های مهم مردم این شهر است و حتی به کسانی که نمی‌توانند کوهنوردی کنند، این امکان را می‌دهد که با خودرو به قله‌ کوه رفته و از طبیعت زیبای  آن استفاده کنند. همچنین در سال‌های اخیر تله‌کابین تبریز در این کوه احداث شده که می‌توانید با استفاده از آن، تمام تبریز را نظاره کنید.

مقبره‌ الشعرا

بنای یادبود در مقبره الشعرای تبریز

عکس از: pinterest

مقبره‌الشعرا در محله‌ سرخاب تبریز واقع شده و یکی از گورستان‌های تاریخی آذربایجان شرقی است. طبق اسناد تاریخی، این قبرستان قبل از قرن هشتم هجری وجود نداشت. این گورستان در گذشته نام‌های مختلفی داشت که از آن جمله می‌توان به حظیره‌الشعرا، حظیره‌القضاه و قبرستان سرخاب اشاره کرد. بعد از زلزله‌های سال‌های ۱۱۹۳ و ۱۱۹۴ هجری قمری، این قبرستان متروک شد؛ اما چون شاعران و عارفان زیادی در آن مدفون هستند و از این حیث از اهمیت زیادی برخوردار است، در شهریور ۱۳۵۰ شمسی مسابقه‌ای توسط روزنامه‌ اطلاعات، کیهان و مجله‌ی یغما برگزار شد تا بهترین طرح پیشنهادی برای احداث بنای یادبود برای مقبره‌الشعرا انتخاب شود. در نهایت طرح «غلامرضا فرزان‌مهر» انتخاب شد و اجرای آن را آغاز کردند. امروزه این بنای یادبود، به یکی از نمادهای تبریز بدل شده است.

در این بنا بیش از ۴۰۰ شاعر، عارف و مردان بنام کشور و همسایگان ایران، از بیش از ۸۰۰ سال پیش دفن شده‌اند؛ از این افراد می‌توان به حکیم اسدی طوسی، خاقانی شروانی، شاپور نیشابوری، قطران تبریز، همام تبریزی، لسانی شیرازی، ثقه‌الاسلام تبریز، سید محمد حسین شهریار و … نام برد. این بنا در حوالی تکیه‌ حیدر در تقاطع خیابان ثقه‌الاسلام و عارف در سمت شرقی بقعه‌ی سید حمزه و مقبره‌ قائم مقام و ملاباشی قرار دارد. مقبره‌الشعرا با شماره‌ ۲۵۱۹۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حتما بخوانید
تاریخچه‌ عزاداری برای امام حسین؛ از روز شهادت تا به امروز

مسجد جامع

طاق آجری و نمای داخلی مسجد جامع تبریز

عکس از: M.R.Majlesi

مسجد جامع تبریز، یکی دیگر از دیدنی های تبریز تاریخی این شهر است که قدمت آن به دوران سلجوقی می‌رسد. از ابتدای ساخت این مسجد، مسجد جامع شهر بود. در کتیبه‌های قدیمی از این مسجد با نام «مسجد جامع کبیری» یاد می‌شود. شبستانی بزرگ قدیمی‌ترین قسمت این مسجد است که بر فراز ستون‌های هشت‌گوش آجری آن، طاق و گنبدهایی دارد که نمایی بسیار زیبا به این قسمت بخشیده است. در دوره‌ ایلخانان مغول مسجد جامع تعمیر شد و بخش‌هایی نیز به آن افزودند. محراب رفیع این مسجد که گچ‌کاری شده، در همین دوران ساخته شده است. زمانی که آق‌قویونلوها در آذربایجان حکومت می‌کردند، زن اوزون حسن، «سلجوق‌شاه بیگم» گنبدی رفیع به مسجد (در قسمت شمالی) افزود که با کاشی‌کاری های معرق زینت داده شده بود. امروزه هنوز هم گوشه‌هایی از کاشی‌کاری های آن دیده می‌شود.

در سال ۱۱۹۳ هجری زمین‌لرزه‌ای سهمگین تبریز را لرزاند و باعث شد مسجد جامع نیز آسیب جدی ببیند. در زمان قاجار بنای کنونی مسجد و پایه‌ها و پوشش تاق آن توسط «حسینقلی خان دنبلی» ساخته شد. مسجد جامع یا مسجد جمعه تبریز قبلا یک ایوان بود؛ اما بعدها به دو ایوانه تبدیل شد. این مسجد در انتهای بازار تبریز، ضلع جنوبی مدرسه‌س طالبیه و بین مسجد حجه‌الاسلام و مسجد میرزا اسماعیل خاله‌اوغلی قرار دارد. مسجد جامع تبریز در ۱۵ دی ماه ۱۳۱۰ به شماره‌ ۱۷۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

کاخ و موزه شهرداری

نورپردازی و منظره شبانه کاخ شهرداری تبریز

عکس از: بهرام تندران

کاخ شهرداری تبریز یکی از زیباترین ساختمان‌های قدیمی تبریز است که در مرکز شهر، در میدان ساعت، تقاطع خیابان ارتش و امام خمینی قرار دارد. روی این عمارت ساعتی تعبیه شده و به همین دلیل مردم به آن میدان ساعت (یا به اصطلاح مردم محلی، ساحات قاباغی) می‌گویند. ساخت این عمارت از سال ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۸ به طول انجامید. رضا شاه دستور داد تا این بنا را در محل گورستان متروکه و مخروبه‌ محله‌ نوبر، با نظارت مهندسین آلمانی بسازند. از همان ابتدای ساخت این عمارت، از آن به‌عنوان شهرداری استفاده شده است. امروزه این ساختمان، شهرداری مرکزی تبریز است.

ساعت داخل این ساختمان چهاربعدی است و از چهارسو قابل رویت است. زنگ آن نیز هر یک ربع، یک بار به صدا در می‌‌آید و زمان را به مردم یادآوری می‌کند. در سال ۱۳۸۶، به مناسبت بزرگداشت صدمین سالروز تاسیس اولین انجمن  شهر و بلدیه ایران در تبریز، عمارت شهرداری را به موزه‌ شهر و شهرداری تبدیل کردند که اولین موزه‌ شهرداری در کشور است. این موزه در طبقه‌ی زیرین ساختمان قرار گرفته است و تالارهای مختلفی از جمله تالار دوربین‌های قدیمی، تالار دفاع مقدس، فرش، چاپ و نشر، هنرهای معاصر و… دارد. این عمارت در تیر ماه ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حتما بخوانید
تالاب بورآلان از تالاب های مهم آذربایجان غربی

موزه قاجار (خانه امیرنظام گروسی)

فضای سبز و معماری سنتی محوطه موزه قاجار

عکس از: پیمان عظیمی

موزه‌ قاجار در محل خانه‌ی امیرنظام گروسی تاسیس شده است و در محله‌ ششگلان تبریز قرار دارد. امیرنظام گروسی پیشکار ناصرالدین شاه بود و در همان دوران دستور ساخت این خانه را داد. سازمان میراث فرهنگی این خانه را در سال ۱۳۷۰ خرید و با شماره‌ی ۱۷۴۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

این عمارت در دو طبقه ساخته شده است. ایوان آن ۱۶ ستون دارد و سرستون‌های آن یکی از زیبایی معماری این بنا است. شیشه‌های رنگی پنجره‌های مشبک آن، زیبایی عمارت را دوچندان کرده است. زیرزمین خانه‌ی امیرنظام حوض‌خانه‌ای بزرگ دارد و نشان‌دهنده‌ی اصالت و معماری زیبای قجری آن است. در طبقه‌ اول این عمارت هفت تالار به نام‌های تالار سکه، بافته، چینی، آبگینه، فلزات، موسیقی و تالار خاتم است. در زیرزمین نیز تالارهای سنگ، اسلحه، رجال و فرامین، معماری و شهرسازی، قفل و تالار فانوس قرار دارد.

حیاط این عمارت که از جاهای دیدنی تبریز محسوب می‌شود نیز بسیار باصفا بوده و حوض بزرگ و درختان و گل‌های باغچه در فصل بهار بسیار دیدنی است. عمارت امیرنظام گروسی در سال ۱۳۷۰ با شماره‌ی ۱۷۴۹ در فهرست اثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانه شهریار

خانه استاد شهریار، شاعر معاصر ایرانی، به موزه و یکی از جاذبه های گردشگری شهر تبریز تبدیل شده است. خانه یا موزه استاد شهریار در یکی از محله‌های قدیمی شهر تبریز، محله مقصودیه و در خیابان ارتش جنوبی واقع است. ساختمان فعلی موزه سومین منزلگاه استاد شهریار، شاعر معاصر ایران بوده که در سال ۱۳۴۷ توسط ایشان خریداری شده و در بیست سال پایانی عمر استاد میزبان و محل تراوشات ذهنی ایشان بوده است.

حوض آب و درختان حیاط خانه شهریار

عکس از: ویکی پدیا

در سال ۱۳۶۷، پس از درگذشت استاد منزل مسکونی وی از سوی شهرداری تبریز خریداری شده و با تواقف خانواده استاد و همکاری آن‌ها در اهدای وسایل وی به موزه ادبی استاد شهریار تبدیل شد. این موزه از آن دوران تا به امروز زیر نظر این نهاد اداره می‌شود.

خانه پروین اعتصامی

خانه پروین اعتصامی از دیدنی های تبریز بشمار میرود، مشهورترین شاعر زن ایران، در تبریز قرار دارد که مربوط به دوره پهلوی اول است،این خانه در محله ششگلان تبریز واقع شده و به ثبت ملی ایران رسیده است زمانی که پروین در قید حیات بود تنها یک دیوان از او منتشر شد و دومین نوبت چاپ دیوان او با مرگ نابه‌هنگامش مصادف شد. دیوان اشعار پروین دارای ۶۰۶ شعر شامل اشعاری در قالب‌های مثنوی، قطعه و قصیده است. این بانوی بزرگ شعر فارسی، در سن ۳۵ سالگی به‌دلیل بیماری حصبه درگذشت و در حال حاضر در حرم فاطمه معصومه در آرامگاه خانوادگی‌اش به خاک سپرده‌شده است.

حیاط و در و پنجره های چوبی و مجسمه خانه پروین اعتصامی

عکس از: مسعود سپهری

موزه کاریکاتور تبریز

موزه «کارتون یا کاریکاتور» تبریز، نخستین موزه کارتون در سطح قاره آسیا و پنجمین موزه در سطح جهان است که در اسفند ماه ۱۳۸۵ و در بخش غربی «خانه هنر» تبریز تأسیس شده است. بنای این مجموعه در سال ۱۳۱۸ شمسی و هم‌زمان با کاخ شهرداری تبریز در زیر بنایی به وسعت ۲,۸۶۰ مترمربع ساخته شده است و بعد از چند بار تغییر کاربری نهایتا در سال ۱۳۸۵ برای استقرار موزه کارتون تبریز استفاده شده است. این ساختمان تاریخی یکی از دیدنی های تبریز است و پیش از این به‌عنوان کتابخانه ملی تبریز مورد استفاده قرار گرفته و در سال ۱۳۷۸ هجری‌شمسی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

نمای سنگی و مجسمه های موزه کاریکاتور

عکس از: تبریز پدیا

عکس کاور از: rahnamatel

منبع: کجا رو

غذاهای معروف تبریز

سوغاتی های تبریز

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

ایرانگردی
دیدنی های مشگین شهر، شهری با آثار باستانی فراوان

مشگین شهر از شهرهای گردشگری و محبوب در استان اردبیل است که در دامنه‌های سبلان و قرار دارد  از جاذبه‌ها و دیدنی‌های تاریخی و طبیعی بسیاری برخوردار است. نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۵/۳۰ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۸/۲ به‌روزرسانی شده است. مشگین شهر از شهرهای تاریخی استان …

ایرانگردی
دیدنی های گلپایگان؛ سرزمینی کهن در اصفهان

گلپایگان یکی از شهرهای توریستی ایران است که بدیع‌ترین و بکرترین چشم‌اندازهای طبیعی در استان اصفهان را در خود جای داده است. نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۹ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۸/۱ به‌روزرسانی شده است. گلپایگان یکی از شهرهای کهن استان اصفهان با تاریخی مملو از فراز و …

دیدنی های نجف آباد، شهر کبوترهای ایران
ایرانگردی
دیدنی های نجف آباد ، شهر کبوترهای ایران

 نجف آباد نجف آباد یکی از شهرهای پرجمعیت استان اصفهان است. این شهر در دشت وسیعی در میان کوه‌ها در ۲۷ کیلومتری غرب اصفهان واقع شده است. گفته می‌شود با تدبیر شیخ بهایی بخشی از ذخایر پول حکومتی در زمان شاه عباس صفوی برای تاسیس این شهر استفاده شد. این …