قلعه رودخان؛ دژ مستحکم گیلان

ایرانگردی

قلعه رودخان یکی از قلعه‌های دیدنی‌های و حیرت‌انگیز کشور است که در شهرستان فومن استان گیلان قرار دارد. این قلعه افسانه‌ای از آثار ملی ایران نیز به شمار می‌رود.

نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۴/۱۲/۰۲ توسط هانیه احمدی نوشته شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۵/۰۹ بازنویسی شده است.

قلعه رودخان یکی از مهم‌ترین دژهای تاریخی و نظامی ایران است که در شهرستان فومن استان گیلان و در میان انبوه درختان جنگلی جای گرفته است. این قلعه مستحکم و تسخیرناپذیر در طول تاریخ خود فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته است و اکنون یکی از جاهای دیدنی و مهم فومن محسوب می‌شود که گردشگران فراوانی را به سوی خود جذب می‌کند.

با بروکجا در سفر به خطه سرسبز گیلان و شهر تماشایی فومن همراه باشید تا این قلعه‌ تاریخی را هرچه بیشتر به شما معرفی کنیم.

قلعه رودخان فومن را بیشتر بشناسید:

قلعه رودخان کجاست؟

قلعه رودخان یکی از جاهای دیدنی فومن در استان سرسبز و خوش آب‌وهوای گیلان است. این قلعه تماشایی در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی فومن در نزدیکی روستای رودخان، بر فراز ارتفاعات جنگلی منطقه حیدرآلات و در میان جنگلی انبوه جای گرفته است. ارتفاع قلعه رودخان از سطح دریا بین ۶۵۵ تا ۷۱۵ متر است.

منبع عکس: خبرگزاری مهر

مسیر دسترسی به قلعه رودخان

اگر تصمیم گرفتید از سمت فومن رهسپار قلعه رودخان شوید مسیر قلعه رودخان این‌گونه است که با عبور از روستاهای گشت، کرد محله، گشت رودخان، سیاه کش، گوراب پس، ملسکام، سعیدآباد به روستای قلعه رودخان می‌رسید که پس از عبور از حیدرآلات و طی سه کیلومتر جاده خاکی به روستای قلعه دنه یا قلعه دهنه رسیده، سپس وارد اراضی پارک جنگلی قلعه رودخان می‌شوید. بعد از آن ۱/۵ تا دو کیلومتر باقی مانده تا صعود به قلعه را باید پله‌نوردی کنید و از پله‌های تعبیه شده که نزدیک به هزار پله می‌شود بالا بروید.

  • مسیر قلعه رودخان از تهران: پنج ساعت و ۳۰ دقیقه
  • مسیر قلعه رودخان از رشت: یک ساعت و ۱۵ دقیقه
  • مسیر قلعه رودخان از ماسال: یک ساعت و ۱۵ دقیقه
  • فاصله قلعه رودخان تا ماسوله: یک ساعت و ۱۵ دقیقه

منبع عکس: خبرگزاری ایرنا (عکاس: محسن پیرخزرانیان)

معرفی قلعه رودخان

قلعه حسامی

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما (عکاس: عباس عاشوری)

اسم قلعه که می‌آید، بی‌اختیار آدمی به یاد مکانی ترسناک و اسرارآمیز می‌افتاد. پیرامون قلعه‌ها نیز گاهی داستان‌های عجیب و غریبی گفته می‌شود که شاید این داستان‌ها بی‌ارتباط با ساختار این مکان‌ها و کاربردشان نباشد؛ چون قلعه‌ها دژهای محکم و استواری هستند که برای دفاع در برابر حمله دشمنان بوده‌اند و طوری ساخته می‌شدند که تسخیرناپذیر باشند؛ ازاین‌رو، معمولا بر فراز کوه‌ها و ارتفاعات بنا شده‌اند. قلعه رودخان فومن نیز یکی از همین قلعه‌ها است که به خاطر داشتن همین ويژگی‌ها، مردم باور به وجود جن و ارواح در قلعه رودخان دارند؛ اما شاید اگر به سراغ این مکان‌های به‌ظاهر مخوف بروید و از نزدیک با سرگذشت و تاریخ‌ آن‌ها آشنا شوید، نظرتان عوض شود.

در ادامه از این قلعه اعجاب‌انگیز رودخان بیشتر خواهیم گفت با ما همراه باشید.

دلیل نام‌گذاری قلعه رودخان

علت نام گذاری قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما (عکاس: عباس عاشوری)

در نزدیکی قلعه رودخان و در سمت راست آن، رودخانه‌ای به نام رخون جریان دارد به همین دلیل به این قلعه رودخان گفته می‌شود. مردمان محلی این منطقه به آن قله رخون و به‌طور رسمی، قلعه رودخون می‌گویند. البته ناگفته نماند در گذشته قلعه رودخان دژ رودگان یا روگان، یعنی دژی که در کنار رود نام داشته و به مروز زمان به رودخان تغییر پیدا کرده است.

حتما بخوانید
مقاصد گردشگری زیبا در مناطق وحشی غرب ایران

همچنین از آن جایی که مسیر رسیدن به پای قلعه با طی کردن هزار پله امکان‌پذیر است، این مکان به‌عنوان قلعه هزار پله نیز شناخته می‌شود. حسامی، سکسار، سگسار و سگسال نیز از دیگر اسامی این قلعه اعجاب‌انگیز است.

تاریخچه قلعه رودخان

تاریخچه قلعه رودخان

منبع عکس: آیدی (Reza296 )

قلعه رودخان با وجود عظمتی که دارد تا سال ۱۸۳۰ میلادی ناشناخته بود تا اینکه در این سال، آلكساندر شودزكو خچكو Aleksander Borejko Chodźko؛ محقق ایران‌شناس لهستانی، زمانی در نوشته‌های خود به آن اشاره می‌کند. وی درباره قلعه رودخان چنین می‌نويسد:

دژی است بر بالای كوهی در قسمت عليای رودخانه‌ای به همين نام؛ بام آن سنگی است و طرفين ورودی دارای دو برج دفاعی مستحكم است و بر كتيبه سردر ورودی آن حک شده است كه اين قلعه برای نخستين بار در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام‌الدين امير دباج بن امير علاءالدين اسحق تجديد بنا شده است.

آدرس قلعه رودخان

عکاس: علیرضا جواهری

کتیبه‌ای که خچکو به آن اشاره می‌کند، بالای دروازه ورودی نصب بوده است و تنها سند تاریخی قلعه رودخان محسوب می‌شود. این کتیبه را در موزه گنجینه رشت می‌توانید ببینید.

در مورد قدمت قلعه رودخان باید نیز گفت که نظرات متعددی بیان شده و هنوز به‌طور قطع مشخص نیست که متعلق به چه دورانی است. برخی معتقدند که بنای اولیه، مربوط به عصر ساسانیان یا اوایل دوره اسلامی است. در زمان سلجوقیان این مکان مرمت و بازسازی شده و حتی یکی از پایگاه‌های اسماعیلیان بوده است. قلعه رودخان که  مرکز فرمانروایی بسیاری از فرمانروایان گیلان و رشت نیز بوده، که تا دوره زندیه مورد استفاده قرار گرفته است؛ چنانچه هدایت خان، حاکم فومن نیز در سال ۱۱۷۵ هجری قمری در زمان قیامش علیه کریم خان، به تعمیر این قلعه پرداخت.

پله‌های قلعه رودخان

پله های قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما (عکاس: عباس عاشوری)

قلعه رودخان به خاطر داشتن هزار پله، به قلعه هزار پله معروف است

وقتی به قلعه رودخان برسید، اولین چیزی که برایتان جالب و سوال برانگیز خواهد بود پله‌های قلعه است؛ چون برای رسیدن به پای قلعه باید در حدود ۱۶۰۰ پله را بالا بروید و طی کنید؛ اما این‌ها پله‌ها جدید هستند و برای گردشگران ساخته شده‌اند. پله‌های اصلی در طی کاوش‌های باستان‌شناسی در امتداد دیوارها و برج‌ها از زیر خاک بیرون کشیده شده است که تعداد آن‌ها به ۹۳۵ پله می‌رسد؛ برای همین این مکان به قلعه هزار پله معروف است.

معماری قلعه رودخان

معماری قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری فارس (عکاس: علی صفایی کلی)

قلعه رودخان با ۶/۲ هکتار مساحت، حدود ۵۰۰ متر طول دارد که در برخی نقاط عرضی متفاوت دارد. بلندی برج و باروهای آن نیز به ۱۵۰۰ متر می‌رسد. مصالح به کار رفته در ساخت این قلعه آجر و سنگ است. این قلعه به‌طور کلی از دو قسمت ارگ و قورخانه تشکیل شده که ارگ محل شاه‌نشین قلعه رودخان و حرم‌سرا و قورخانه محل فعالیت‌های نظامی و زندگی سربازان بوده است. ارگ در قسمت غربی در دو طبقه و از آجر ساخته شده و قراول‌خانه‌ها در قسمت شرقی در دو طبقه با نورگیرها و روزنه‌های متعدد بر اطراف قلعه مسلط هستند.

چون قلعه روی دو قله بنا شده، به سه بخش شرقی، میانی و غربی تقسیم شده است:

  • بخش شرقی: این قسمت که با دروازه‌ای از سایر قسمت‌ها جدا می‌شود روی یک تپه‌ ۶۷۰ متری قرار دارد و بیشتر بناهای آن جنبه‌ نظامی دارد و شامل دروازه‌‌ ورودی، زندان، در اضطراری و تعدادی واحد مسکونی و دو برج بزرگ است.
  • بخش میانی: قسمت میانی در پایین‌ترین سطح قلعه قرارگرفته است و دروازه‌ی اصلی را در بردارد.
  • بخش غربی: نهایتا قسمت غربی که روی شیب تند کوه بنا شده است شامل بخش‌هایی نظیر دروازه‌‌ی ورودی، آب‌انبار، آبریزگاه، سردخانه، شاه‌نشین و تعدادی واحدهای مسکونی است.
حتما بخوانید
چشمه آبگرم شوط سفری درمانی به آذربایجان غربی

منبع عکس: خبرگزاری مهر، خبرگزاری صدا و سیما (عکاس: عباس عاشوری)

در ورودی قلعه رودخان در ضلع شمالی است و دو طرف آن دو برج عظیم قرار دارد و کتیبه‌ای که اکنون در موزه‌ رشت نگهداری می‌شود، بالای آن بوده است. برج‌های دیده‌بانی دورتادور قلعه وجود دارند که در پایین توپر و در بالا تو خالی هستند و اتاق‌های هشت ضلعی آن‌ها در بالا با طاق‌های گنبدی پوشانده شده‌اند. داخل دیوارها و برج‌ها روزنه‌هایی شیب‌دار وجود دارد که برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی در نظر گرفته شده بودند. برخی از این برج‌ها دارای دو طبقه هستند که سقف تعدادی از آن‌ها چوبی است و درون آن‌ها اجاق و دودکش وجود دارد که در سرمای زمستان به اسکان بهتر سربازان کمک می‌کرده است.

مهم‌ترین بنای قسمت غربی این قلعه، شاه‌نشین است که در بالاترین بخش قلعه ساخته شده است و از لحاظ ساختار با دیگر قسمت‌ها متفاوت است. شاه‌نشین دارای دو بخش تحتانی، فوقانی و تراس است که این تراس مکان مناسبی برای تماشای قلعه است؛ به‌علاوه چشمه‌ آبی که قبلا منبع اصلی تأمین آب قلعه بوده (که می‌گویند از ییلاق زردخونی آورده‌اند)، در گذشته در حیاط آن دیده می‌شده است که پس از زلزله‌ سال ۱۳۶۹ گیلان خشک شد و بعدها مجددا توسط میراث‌فرهنگی این استان احیا شد.

در انتهای شمال شرقی قلعه یک ساختمان دو طبقه‌ بسیار زیبا وجود دارد و در ضلع جنوبی آن کوهی قرار دارد که غاری در آن دیده می‌شود و به گفته‌ مردم محلی قبلا محل استقرار نگهبانان بوده است تا در صورت بروز حمله، به قلعه علامت دهند. با اینکه بخش‌های زیادی از این قلعه‌ زیبا که در سال ۱۳۵۴ به ثبت آثار ملی و تاریخی رسیده است، از بین رفته، کماکان یک مکان زیبا و دیدنی برای گردشگران است.

بازار قلعه رودخان

بازارچه قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما (عکاس: عباس عاشوری)

در قلعه رودخان بازار هم وجود دارد و به‌محض رسیدن به این مکان آن را در پای قلعه می‌بینید و شاید یاد خانه‌های کره‌ای و چینی بیافتید. برای کسانی که اهل رستوران‌گردی هستند و در سفر به‌دنبال خوردن غذاها و خوارکی‌های محلی‌اند، بازارچه قلعه رودخان که به اسکموفروش‌ها معروف است جای خوبی است. در این بازار همچنین می‌توانید با پوشیدن لباس‌های رنگی و زیبای گلیکی لحظات شاد و شیرینتان را برای همیشه در قاب عکس‌های ماندگار ثبت کنید.

منبع عکس: خبرگزاری ایکنا (عکاس: طاهره بابایی)، خبرگزاری تسنیم (عکاس: محمد رنجبر)، باشگاه خبرنگاران جوان، مشرق نیوز و خبرگزاری صدا و سیما (عکاس: عباس آشوری)

بهترین زمان سفر به قلعه رودخان

بهتر فصل سفر به قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری مهر

  • قلعه رودخان در بهار: در این فصل سرسبزی و طراوات جنگل، آوای رودخانه، هوای مطبوع و دلپذیر؛ موسیقی زیبایی از طبیعت را در این مکان می‌نوازد و آدمی را به سوی فرامی‌خواند. بهار بهترین زمان برای سفر به این مکان شگفت‌انگیز است.
  • قلعه رودخان در تابستان: این قلعه در تابستان پذیرای گردشگران زیادی است که برای رهایی از گرمای تابستان به دل جنگل فومن می‌زنند و راه رسیدن به قلعه را در پیش می‌گیرند تا به اعماق تاریخ سفر کنند.
  • قلعه رودخان در پاییز: رودخان در پاییز جلوه و زیبایی مسحوره کننده‌ای دارد. رنگارنگی طبیعت و جنگل، منظره‌ای زیبا را به این قلعه بخشیده است و سحرانگیزی آن را دوچندان می‌کند.
  • قلعه رودخان در زمستان: در فصل زمستان این قلعه دلنوازی خاص خود را دارد. پوشیده بودن این مکان در دانه‌های سپید و مروارید مانند برف آن را بسیار تماشایی کرده و گویی لباسی سپید یک‌دستی بر تن کرده و به خواب زمستانی فرو رفته است.
حتما بخوانید
دیدنی های آستارا؛ شهر پشت بام های سفالی گیلان

لازم است توجه کنید در فصل‌های سرد سال با توجه به منطقه‌ای که قلعه رودخان در آن قرار دارد و بارش برف و باران زیاد، رفتن به این قلعه سخت و دشوار است که هر کسی از عهده آن بر نمی‌آید. پس بهتر است هنگامه سفرتان را به این قلعه جادویی، فصل‌های بهار و تابستان قرار دهید.

منبع عکس: خبرگزاری فارس (عکاس: علی صفایی کلی)

اقامت در قلعه رودخان

اقامت در قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری مهر

چنانچه قصد سفر به قلعه رودخان را دارید و می‌خواهید شب را در این مکان رویایی سپری کنید می‌توانید در سوئیت‌های اجاره‌ای که در پایین قلعه در اختیار مسافران و گردشگران قرار می‌دهند، اقامت داشته باشید.

برپا کردن چادر و کمپ زدن هم روشی دیگر برای شب‌مانی در قلعه رودخان است که لذت و هیجان زیادی را به وجود خواهد آورد؛ آن هم در مکانی تاریخی در قلب جنگل‌های فومن.

در غیر این صورت رفتن به سایر مکان‌های اقامتی نزدیک مانند اقامتگاه‌های بوم‌گردی یا خانه‌ها ویلاهایی که به مسافران اجاره داده می‌شود نیز می‌تواند دیگر گزینه‌های انتخابی شما باشد.

اطلاعات بازدید از قلعه رودخان

قیمت بلیط ورودی قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری مهر

  • قیمت بلیط ورودی قلعه رودخان: هزینه پارکینگ: ۱۰ هزارتومان؛ قیمت بلیط: ۲۵۰۰ تومان (توجه کنید این قمیت‌ها برای سال ۱۳۹۸ است و ممکن است در زمان بازدید با افزایش قمیت مواجه شوید.)
  • ساعت بازدید: نیمه اول سال: از ۸ صبح تا ۱۸ عصر؛ نیمه دوم سال: تا ساعت ۱۶ بعدازظهر

نکاتی که در سفر به قلعه رودخان لازم است بدانید

وسایل مورد نیاز برای بازدید از قلعه رودخان

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما (عکاس: عباس رنجبر)

قلعه رودخان در دل جنگل قرار دارد و برای رسیدن به آن باید پله‌های زیادی را بالا بروید و خود را برای یک پله‌نوردی آماده کنید پس:

  • حتما در بازدید از قلعه رودخان کفش مناسب به پا داشته باشید تا هنگام بالا رفتن خسته نشوید چون نزدیک به سه ساعت باید پله نوردی در رفت و برگشت داشته باشید.
  • وسایل غیرضروری با خود به‌همراه نداشته باشید. تنها چیزهایی که در حین بالا رفتن احتیاج دارید، وسایل شخصی مثل دوربین عکاسی و البته آب آشامیدنی است. داشتن یک چوب‌دستی یا عصای کوهنوردی نیز برای بالا رفتن از پله‌ها کمک خوبی است. اگر هم در فصل بارندگی به این مکان می‌روید، پانچو بارانی به‌همراه داشته باشید تا در زیر باران خیس نشوید.
  • پول نقد با خود به‌همراه داشته باشید؛ چون ممکن است باجه ورودی قلعه کارت خوان نداشته باشد یا خراب باشد و تصور کنید این همه راه را طی کردید و حالا از ورود شما جلوگیری کنند. پس حداقل به‌اندازه بلیط ورودی پول نقد در جیبتان داشته باشید.
  • طی کردن هزار پله قلعه رودخان برای کسانی که برای افراد مسن، کودکان و کسانی که از آمادگی جسمانی خوبی برخودار نیستند و بیماری‌های قلبی و عروقی دارند ممکن است سخت باشد. پس در سفر به این مکان در انتخاب همراهان و همسفران خود این نکته را در نظر بگیرید.
  • اگر جزو آن دسته از افراد هستید که در هزینه‌های سفر برایتان مهم است و می‌خواهید کمتر خرج کنید، بهتر است خورکی و وعده‌ غذایی مناسب را به‌همراه داشته باشید؛ چون ممکن است در رستوران‌های پایین قلعه با قیمت‌های که انتظار نداشته باشید مواجه شوید.

منبع عکس: خبرگزاری ایکنا (عکاس: طاهره بابایی)، خبرگزاری فارس (عکاس: علی صفایی کلی) و خبرگزاری مهر

عکس کاور: خبرگزاری مهر



منبع: کجا رو

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

دیدنی های خلخال؛ شهری رویایی و بکر در اردبیل
ایرانگردی
دیدنی های خلخال ؛ شهری رویایی و بکر در اردبیل

بیشتر مردم خلخال را به یکی از زیباترین جاده‌های ایران یعنی جاده اسالم به خلخال می‌شناسند. اما این شهر جاذبه‌های دیگری هم دارد که گردشگران بسیاری از آن بی خبرند نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۳/۱۰ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۷ به‌روزرسانی شده است. خلخال شهر خلخال در جنوب‌شرقی …

در سفر به شهرکرد از کجا دیدن کنیم؟
ایرانگردی
در سفر به شهرکرد از کجا دیدن کنیم؟

شهرکرد ، شهر زیبای استان چهار محال بختیاری، با طبیعی سرسبز، دشت‌هایی وسیع و آثار تاریخی ارزشمند از مقاصد گردشگری در ایران است. نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۱/۲۹ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۶ به‌روزرسانی شده است. «شهرکرد» که در گذشته به «دهکرد» شهرت داشت، یکی از شهرهای …

دیدنی های تبریز، شهر اولین ها
ایرانگردی
دیدنی های تبریز ، شهر اولین ها

تبریز به شهر اولین‌ها شهرت دارد. این شهر با زیبایی‌ها و جاذبه‌های تاریخی و گردشگری فراوانی که دارد، دیدنی های تبریز همواره یکی از برترین مقاصد گردشگری برای گردشگران داخلی و خارجی است. نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۸/۰۴/۱۱ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۴ به‌روزرسانی شده است.  تبریز …