لاهور (لاهور) یکی از شهرهای جمهوری اسلامی پاکستان و مرکز ایالت پنجاب این کشور است. این شهر پس از کراچی دومین شهر بزرگ پاکستان محسوب می‌شود.

شهر لاهور در لیست بزرگ‌ترین شهرهای پاکستان قرار دارد و در افکار مردم به عنوان قلب پاکستان مطرح می‌گردد. حق با مردم است و ریشهٔ تاریخ خلقت در پاکستان به همین شهر بازمی‌گردد و نیز محیطی فرهنگی دارد. کارشناسان ثروت و آموزش و پرورش در میان شهرهای پاکستان بیشتر این شهر را انتخاب می‌نمایند و در این شهر مسکن می‌گزینند؛ چرا که هم برای درآوردن پول محیطی بازرگانی و هم برای آموزش محیطی فرهنگی دارد.

شهر لاهور بیشتر اوقات باغ شهر خوانده می‌شود و نیز میراث امپراتوری مغولی هند در این شهر بر جای مانده‌است. این شهر مکانی در نزدیکی رودخانه‌های راوی و وگاه است و به همین دلیل باغات سرسبز و زیبای فراوانی دارد. شهر لاهور به دلیل قرار گرفتن در مرز جمهوری اسلامی پاکستان با هند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تعدادی اندکی دانشجوی ایرانی در دانشگاه مهندسی لاهور و پزشکی پنجاب مشغول به تحصیل می باشند .

شهر پاکستانی لاهور، یکی از برترین شهر های شبه قاره ی هند به شمار می رود، اما در خارج از کشور بسیار نا شناخته به حساب می آید و بازدید از آن برای گردشگران، تجربه ی غافلگیر کننده و بسیار دلپذیر و جدیدی می باشد.
با بالا رفتن سطح امنیت در این کشور، جامعه ی جهانی گردشگری و توریسم این گنجینه ی ملی پاکستان را دوباره در لیست نقاط پر طرفدار خود قرار داده است.

” جانی بیلبی ، Jonny Bealby ” بنیان گذار شرکت انگلیسی و آمریکایی برگذاری تور ” وایلد فرانتیرز ، Wild Frontiers ” ، که بیش از 20 سال است به این کشور سفر می کند، می گوید : ” پاکستان بالاخره از سایه ها بیرون آمده و خود را بر روی نقشه ی گردشگری جهانی قرار داده است و شهر لاهور، نقش بسیار بزرگی را در این تحول بازی می کند. به عنوان یکی از تاریخی ترین و مهم ترین شهر ها از نظر فرهنگی در این شبه قاره ی بزرگ، هنوز گردشگری باعث ازدحام و شلوغی بیش از حد آن نشده است و یکی از جذاب ترین و پر جنب و جوش ترین مقصد های گردشگری، در منطقه به حساب می آید.

لاهور

لاهور دارای تاریخچه ی دیرینه ای می باشد و در قرن 17 میلادی، به عنوان یکی از پر جمعیت ترین و با فرهنگ ترین شهر ها در جهان به شمار می آمده است. حاکمان آن هم که موگال نام داشتند و بخشی از سلسله ی حکومتی ترک ها در آسیای مرکزی به شمار می آمدند، که در سال 1526 شبه قاره ی هند را به تسخیر خود در آورده بودند، هم به توانمندی و قدرتمندی شناخته می شدند.
این دوران طلایی، شهر لاهور را حتی از دهلی و آگرا هم با شاهکار های معماری موگال خود، غنی تر ساخته است. امروزه، این شهر نماد اصلی تاریخ، فرهنگ و حتی آشپزی پاکستان می باشد.
لاهور، مرکز استان پونجاب است و در نزدیکی رودخانه ی راوی، که 15 مایل با واگا و مرز هند فاصله دارد، قرار گرفته است. جایی که مرزبانان دو کشور در مراسم راهپیمایی روزانه ی این منطقه شرکت می کنند.

 1 – قلعه ی لاهور :

Lahore Fort

شاه اکبر در سال 1575 میلادی، این قلعه را برای عقب راندن شورشی ها در مرز شمال غربی کشور ساخت و یک دهه بعد لاهور را به پایتخت حکومتی تبدیل کرد.
همان طور که در میان طاق های لانه زنبوری زیبا و غرفه ها و قصر های با شکوه ساخته شده از ماسه سنگ این بنا قدم می زنید، با طرح های معماری پیدایش یافته در زمان حکومت شاه اکبر محاصره خواهید شد !
پس از پایان یافتن ساخت این بنا، قلعه ی لاهور به نماد اصلی فرهنگ موگال تبدیل شد. معماری که از سنت های هندو و اسلامی الهام گرفته بود و بعد ها الگوی ساخت شاهکاری همانند تاج محل شد.
پسر شاه اکبر، جهانگیر و نوه ی او شاه جهان، هر دو این سبک معماری را سر لوحه ی کار خود قرار دادند و بعد ها به زمین 20 هکتاری این بنا قصر ها، برج ها و بوستان های جدیدی را اضافه کردند. سهم آن ها در این ساخت و ساز های شگفت انگیز، تبدیل کردن این قلعه به یکی از برترین و برجسته ترین طراحی های دنیای موگال می باشد.
از فرشتگان و جنیان نقاشی شده بر روی موزاییک های برج ” Lal  سرخ “، مسجد ساخته شده از مرمر موتی و شیش محل با آثار زیبای زر اندودش دیدن کنید.

بعد از این سیاحت و توقف در موزه ی این قلعه، که خود شامل کلکسیون عظیمی از برترین عتیقه ها و نقاشی های سیک می باشد، از پله های راه ماموت پایین بروید و از شتر ها، گل ها و اژدها های طراحی شده بر روی موزائیک های دیوار نقاشی شگفت انگیز شاه جهانگیر دیدن کنید.

حتما بخوانید
بهترین مراکز خرید ونکوور کانادا

2 – مسجد پادشاهی:

Badshahi Mosque

مسجد عظیم قرمز و صورتی رنگ پادشاهی، برجسته ترین سازه ی پاکستان به شمار می رود و به قلعه ی لاهور هم بسیار نزدیک است.
برای وارد شدن به آن، باید از راه پله ی زیبای جلوی آن تا دروازه ی طاق شکل بزرگ بالا بروید و بعد به حیاط وسیعی که بیش از 60 هزار نفر ظرفیت دارد وارد شوید. سالن عبادت آن درست رو به روی حیاط مسجد و زیر گنبدی زیبا قرار دارد و با دیوار های کنده کاری شده ی مرمرین محاصره شده است.
امپراطور ” اورنگزب ، Aurangzeb ” این مسجد را در سال 1674 میلادی و به عنوان نمادی از پیروزی های خود در نبرد های بخش های جنوبی کشور ساخت. طبق باور های نه چندان موثق محلی، او این بنا را برای وارثین پیامبر اسلام ( ص ) ساخته است.
برای قرن ها بزرگ ترین مسجد دنیا بوده است و امروزه نمادی از نبوغ موگال هاست.
سالن عبادت آن بسیار پر نور و با شکوه است و با نقاشی های آبرنگ دیواری و ستون های گچی متفاوتی، که شبیه به گلدان ساخته شده اند، تزئین شده است.
این توجه به جزئیات تا سالن های گنبدی ادامه پیدا می کند، که توسط طاق هایی از هم جدا می شوند و اتمسفر داخل مسجد را بسیار متفاوت ساخته اند.

بعضی از حاکمان بعدی این شهر، نسبت به این مسجد احساسات منفی تری داشتند. افرادی که از مذهب سیک پیروی می کردند و نیرو های بریتانیایی از آن به عنوان انبار آذوقه و اصطبل استفاده می کردند.

 3 – شهر قدیم:

حتما بخوانید
چه تفریحاتی میتوان در کوالالامپور مالزی انجام داد؟

The Old City

در کنار قلعه ی لاهور و مسجد پادشاهی، شهر قدیم قرار گرفته است که از مجموعه ی عظیمی از بازار های کوچک و بزرگ تشکیل شده است. این بازار ها، بعد از بازسازی این شهر و تخریب خانه ها و خرابه های قدیمی پدید آمده اند.
این شهر مانند یک مارپیچ پر پیچ و خم می باشد، پس حتماً قبل از ورود نقشه ی راهنمایی از باجه های گردشگری تهیه کنید. مسیر تعبیه شده برای بازدید کنندگان از این شهر، از دروازه ی دهلی شروع می شود، که از معدود دروازه های بازمانده ی لاهور به حساب می آید.
در نزدیکی این دروازه، یک حمام ترکی تازه بازسازی شده قرار دارد، که متأسفانه هنوز شروع به کار نکرده است. از آن به بعد، شما درست وارد دریایی از دکه ها و مغازه های کوچک و بزرگ بازار کشمیری خواهید شد.
شما در اطراف خود، پروژه های بازسازی جدید بسیاری را خواهید یافت. بعضی از کوچه ها و خیابان ها هم بسته و سیم های برق و کانال های فاضلاب هم پوشانده و مدفون شده اند.

شما پس از خارج شدن از بازار کشمیری، به گنجینه ی مشهور شهر قدیم خواهید رسید. این بنای با ارزش مسجد رنگارنگ قرن هفدهمی وزیر خان می باشد، که به تازگی تعمیر شده است و درخشان تر از همیشه به نظر می رسد.
The Shrine of Data Ganjbaksh

موزائیک های نقاشی شده ی جادوئی داخل و خارج این بنا تهذیب خود را تراوش می کنند ! ” رودیارد کیپلینگ ، Rudyard Kipling ” این مسجد را به این شکل توصیف می کند :
” پر از زیبایی ها و جذابیت های خاص و متنوع ! حتی زمانی که گرمای ظهر صدای همه را در خود خفه می کند و کبوتر های مسجد به خواب می روند. ”
بعد از بازدید از این مسجد، کمی به غرب بروید تا به مسجد ” سونهری ، Sunehri ” یا طلایی برسید، که در نزدیکی بهترین بازار های شهر قدیم قرار دارد و می توانید ساعت ها در آن به گردش بپردازید.
در بازار لباس عظام، دکه های غذای بسیاری را پیدا خواهید کرد  که مشهور ترین خوراکی های شهر قدیم را سرو می کنند. دال، کباب، قلوه، پاچین و هم چنین ماهی خمیری سرخ شده در دیگچه !
یکی از دیگر دیدنی های شهر، که در جنوب غرب و در نزدیکی دروازه ی باتی و بازار حکیمان قرار دارد، موزه ی فکیر خانا می باشد. بازدید از آن کاملاً رایگان است ولی باید قبل از داخل شدن به آن، با تلفن وقت ملاقات بگیرید. برای استراحت، به سمت مسجد پادشاهی و رستوران کوسه بروید. صاحب آن، اقبال حسین، یکی از هنرمندان منطقه می باشد و در منطقه ی مشهور هیرا مندی به دنیا آمده است.

تراس پشت بام این رستوران، یکی از بهترین چشم انداز ها از مسجد پادشاهی را داراست !

4 – موزه ی کیم:

Kim

برای بازدید از یکی از بهترین نمونه های تأثیر فرمانروایی انگلستان بر معماری شهر، به جاده ی بازار بزرگ بروید و از موزه ی مرکزی لاهور دیدن کنید.
در میدان رو به روی این موزه، توپ جنگی قرن هجدهمی مشهور زمزمه قرار دارد، که به زبان اردو به معنای غرش شیر می باشد.
این توپ در صحنه ی اول ” کیم ، Kim ”  رمان ” رودیارد کیپلینگ ” جاودانه شده است. در این بخش از کتاب، شخصیت اصلی داستان در کنار زمزمه و بر روی یک سکوی آجری رو به روی ” عجایب غیر ” قدیمی، که نام محلی موزه ی مرکزی لاهور می باشد، نشسته است.
پدر ” کیپلینگ ” به مدت 18 سال موزه دار اصلی این بنا بوده است. در لحظه ای که از راه سرسرای دلباز مزین شده به داخل این موزه ی بزرگ وارد می شوید، با آثار متعدد آن رو به رو خواهید شد و حس شگفتی، که ” جان لاکوود کیپلینگ ،John Lockwood Kipling ” برای پسرش به ارث گذاشت را حس خواهید کرد.
شما در این محل با گنجینه هایی از تمدن وادی ” ایندوس ، Indus ” و عتیقه جات بودایی گرندهارا، که نام یک حکومت قدیمی واقع در کنار جاده ی ابریشم و پشاور کنونی بوده است، محاصره خواهید شد !
حتماً به دنبال برجسته ترین اثر حاضر در موزه، یعنی بودای روزه دار باشید ! این مجسمه یکی از گنجینه های لیست میراث جهانی یونسکو می باشد.
فرش های شگفت انگیز، موزائیک های طرح دار، نقاشی های هدیه و یک گالری پر از مینیاتور های ایرانی و موگال، از دیگر جاذبه های موزه ی مرکزی لاهور می باشند.

برای رویت مجسمه ی ملکه ویکتوریا، به نمایشگاه تاریخ معاصر پاکستان بروید. این بخش از موزه، بر وقایع حزن انگیز تقسیم کشور در سال 1947 میلادی تمرکز دارد، یعنی سالی، که پاکستان امروزی شکل گرفت.

حتما بخوانید
بهترین جشن ها و فستیوال ها در برزیل

5 – معبد گنج بخش :

The Shrine of Data Ganjbaksh

برای رفتن به قلب شهر، درست قبل از گرگ و میش صبحگاهی به معبد قرن یازدهمی عارف مشهور، داتا گنج بخش بروید، که فاصله ی چندانی هم از موزه و شهر قدیم ندارد. این فرد مقدس در زیر یک سکوی گچی، که در زیر سایه ی یک سنگ قبر بزرگ قرار دارد به خاک سپرده شده است. قبر او معمولاً با گل های زیادی که دوستاران او با خود به این معبد می آورند، تزئین شده است.
داتا صهیب، که با نام علی بن عثمان بن علی جلابی هُجویری غَزنَوی نیز شناخته می شود، یکی از کهن ترین عارفان سوفی می باشد، که در گسترش اسلام در شبه قاره ی هند نقش کلیدی را ایفا می کرده است.
شاه اکبر، که به تنوع دین و فرهنگ اهمیت زیادی می داده است، بنای اصلی این معبد را ساخته است. از آن زمان، دیگر حاکمان هم به دلیل شهرت بالای این عارف، برای معبد او مناره ساختنده اند. در این معبد، روح او هم چنان جاودانه می باشد. شما می توانید در این بنای مقدس یکی از محبوب ترین رسوم مسلمانان را از نزدیک ببینید و با شور و اشتیاق آن ها همراه شوید.
اگر که هنوز وقتی برای ماندن در لاهور دارید، می توانید از دو مورد از دیگر شگفتی های موگال حاضر در شهر دیدن کنید. باغستان های حیرت انگیز شالیمار و آرامگاه جهانگیر. بیشتر اوقات در این محل، مردم منطقه در حال کریکت و بدمینتون بازی کردن هستند و انگار که به عظمت این مقبره توجهی ندارند !