پانزدهم اردیبهشت؛ روز شیراز و جشن میانه بهار

ایرانگردی

نقشی که اردیبهشت در طبیعت ایران دارد، همان نقشی است که شیراز در فرهنگ ایران به عهده دارد؛ هر دو طرب‌انگیز و بی‌مثال. 

اردیبهشت، ماهی سراسر سرسبزی و شادابی است که هوای رخوت‌انگیزش انسان را تا مرز خیال و واقعیت پیش می‌برد. در اسطوره‌های کهن، اردیبهشت را به‌عنوان نگهبان زمین و حافظ نظم هستی تعریف کرده‌اند. اما در روزگار کنونی، نام این ماه با شهری گره خورده است که عطر بهار نارنج و طبیعت دل‌ربایش، توان هرگونه مقاومتی را در برابر سرمستی از انسان می‌رباید. روز ۱۵ اردیبهشت را که روز میانی بهار است، در تقویم به نام شیراز نام‌گذاری کرده‌اند.

قرار گرفتن نام شیراز و اردیبهشت در کنار هم اتفاق فرخنده‌ای است؛ چه اینکه اردیبهشت فصل رویش و شیراز شهر شکوفه‌های بهار نارنج است. سخن از روز میانی بهار به میان آمد؛ بد نیست اشاره‌ای به جشن میانه بهار هم بشود. جشن میانه بهار مصادف با ۱۵ اردیبهشت هر سال، جشنی باستانی است برای ستایش آفرینش.

روز شیراز؛ روز شعر، تاریخ و بهارنارنج

عکس از افشین عزیزی؛ خبرگزاری ایسنا

در تقویم، روز ۱۵ اردیبهشت را روز شیراز نامیده‌اند. عمر این نام‌گذاری به ۲۰ سال نمی‌رسد، اما خیلی زود به فراموشی سپرده شد و چیزی از آن جز یک نام در تقویم باقی نمانده است. برای اثبات اهمیت این نام‌گذاری همین کافی است که گفته شود، شیراز تنها شهری است که مسئولان به فکر اختصاص روزی به آن در تقویم افتاده‌اند.

شیراز گنجینه‌ای غنی از آثار فرهنگی، هنری و تاریخی دارد و داشته‌های طبیعی آن، به‌ویژه در ماه اردیبهشت به‌قدری زیبا است که توجه مسافران بسیاری را به خود جلب کرده است. نام شیراز که به‌عنوان مرکز فرهنگ دو هزار و پانصد ساله‌ی پارسی شناخته می‌شود، مترادف است با شعر و ادب و گل و بلبل. این شهر کهن یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران در طول تاریخ و همچنین، پایتخت سلسله‌ی زند بوده است. بازار وکیل، مسجد وکیل و… از جمله آثار تاریخی هستند که از آن دوران در این شهر به یادگار مانده‌اند.

مسجد نصیرالملک

اگرچه این نام‌گذاری در سطح تصمیم‌گیری‌های کلان کشوری مغفول مانده است، خود شیرازی‌ها ارزش آن را می‌دانند و برنامه‌های مختلفی را در این روز برگزار می‌کنند. از جمله رویدادهایی که در سال‌های گذشته برای بزرگداشت هفته (۱۱ الی ۱۵ اردیبهشت) و روز شیراز در این شهر برگزار شد، می‌توان به برنامه‌هایی مانند به هوا در آوردن بالن و فرود آوردن آن در بخش‌های مختلف شهر، جشنواره‌ی بازی‌های بومی و محلی، شب‌های شعر، نمایشگاه فرهنگی و تورهای شیرازگردی اشاره کرد.

حتما بخوانید
آبشار دودوزن گیلان؛ تجلی شکوه طبیعت

سفر به شیراز در روزهای اردیبهشت می‌تواند به یکی از ماندگارترین خاطرات هر مسافری تبدیل شود؛ چراکه شیراز در این فصل از نظر آب‌وهوا و شرایط جوی نیز در بهترین وضعیت ممکن در طول سال قرار دارد، خود را با زیباترین لباس‌ها آراسته و به رایحه‌ی دل‌انگیز بهارنارنج معطر کرده است. 

بهترین زمان سفر به شیراز

سفر به شیراز

بهترین زمان سفر به شیراز، اردیبهشت است. بهترین زمان برای خرید تور شیراز و رفتن به قلب فرهنگی ایران، به شهر شعر و ادب فارسی، اردیبهشت است. حال و هوای بهشتی بیشتر نقاط ایران در این ماه را در شیراز بیشتر از هر شهر دیگری می‌توان حس کرد. آب‌وهوای شهر در این ماه چیزی بین گرمای کلافه‌کننده‌ی تیر و مرداد و سرمای استخوان‌سوز دی و بهمن است؛ ضمن اینکه از ازدحام سفرهای نوروزی هم کاسته شده و هنوز موج سفرهای تابستانی آغاز نشده است. علاوه بر زیبایی‌های طبیعت که در این ماه در شیراز به اوج خود می‌رسد و می‌توان چکیده‌ای از آن را در باغ‌های متنوع این شهر استشمام کرد، رویدادها و جشنواره‌هایی که به مناسبت روز شیراز در این شهر برگزار می‌شود هم می‌توانند عاملی برای جذب گردشگر به شمار آیند. این رویدادها با هدف آشنایی گردشگران با فرهنگ و تاریخ و آیین‌های شیراز برگزار می‌شود.

جاهای دیدنی شیراز

شیراز

شیراز یکی از پرطرفدارترین مقاصد ایران برای گردشگران داخلی و خارجی به شمار می‌آید. باغ‌های ایرانی متعدد، بناهای تاریخی پر تعداد، مساجد باشکوه، بازارهای سرپوشیده، معماری اصیل، آب‌وهوای دلپذیر و مردمان مهربان و خون‌گرم شیراز همگی از جمله عوامل جذب گردشگر به این شهر تاریخی و تماشایی هستند. این شهر در تاریخ پر فراز و نشیبش، شاهد تهاجم‌ها و قتل‌عام‌های زیادی بود و زمانی پایتخت ایران به شمار می‌رفت. از هرکدام از آن دوران بناهایی در این شهر به یادگار مانده که داستان‌های زیادی از آنچه به شیراز گذشته است را روایت می‌کنند.

بیشتر جاهای دیدنی شیراز، هتل‌ها، بازارها، مساجد و آرامگاه‌های مهم شهر فاصله‌ی چندانی با ارگ کریم‌خان در میدان شهرداری ندارند. این میدان در کنار بلوار کریم‌خان زند قرار دارد که یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین شاه‌راه‌های شهر از لحاظ اقتصادی و تاریخی است. بازار وکیل هم در همین بلوار قرار دارد. در فاصله‌ی کمی با بلوار، رودخانه‌ی خشک قرار دارد و کمی آن‌طرف‌تر، دروازه‌ی قرآن، آرامگاه حافظ و سعدی به چشم می‌خورند. از جمله سایر جاهای دیدنی شیراز می‌توان به پارک ملی بمو، خانه‌ی فروغ‌الملک، موزه‌ی پارس، آرامگاه خواجوی کرمانی، خانه‌ی زینت‌الملک، مسجد نصیرالملک، شاه‌چراغ، نقش رستم و باغ‌های ارم، نارنجستان قوام، دلگشا و عفیف‌آباد و شماری دیگر نیز اشاره کرد.

حتما بخوانید
پارک جنگلی گیسوم ؛ آبی دریا و جادوی طبیعت

جشن میانه بهار (بهاربد)؛ جشنی برای ستایش آفرینش

جشن بهاربد

جشن میانه بهار، جشنی باستانی است برای ستایش آفرینش

آنچه در تقویم شمسی کنونی نیامده، این است که ۱۵ اردیبهشت به رویداد جشن میانه بهار نیز اختصاص دارد. از روزگار پیشدادیان و مدت‌ها پیش از آن که سال به چهار فصل و ۱۲ ماه با روزهای مساوی تقسیم شود، ۶ تقسیم نابرابر متناسب بر اساس پدیده‌های اقلیمی در سال خورشیدی وجود داشت که ضرورت زندگی مردم دام‌دار و کشاورز آن دوران چنین می‌طلبید و «گاهنبار» نامیده می‌شد. «گاهان‌بار»، «گاهنبار» یا «گهنبار» به‌معنای گاه و زمان به بار رسیدن و برپایی میهمانی همگانی است. پنج روز آخر هرکدام از آن موسم‌های سالانه جشنی برگزار می‌شد و آخرین روز هر جشن، از ارج و قرب بیشتری برای مردم برخوردار بود.

گاهنبار اول، میدیوزرم به معنی میانه بهار است که در چهل و پنجمین روز سال برابر با ۱۵ اردیبهشت برگزار می‌شد؛ روزی درست در میانه فصل سبز که گاه رویش گیاهان و رونق کشاورزی است و به باور زرتشتیان، در این گاه آسمان آفریده شد. این جشن‌ها در ابتدا با تار و پود زندگی مردم گره خورده و دگرگونی‌های فصلی مهم تاثیرگذار بر امور کشاورزی و دامداری را هدف قرار داده بود، اما (احتمالا) در دوران ساسانیان، رنگ و بوی دینی به خود گرفتند. به باور آن دوران، مرحله‌ی اول آفرینش هستی از اول فروردین شروع شد و دهم اردیبهشت به پایان رسید. در این موسم آسمان آفریده شد و به مناسبت آن، پنج روز به شادی پرداختند. همین سنت در سایر مراحل آفرینش نیز ادامه یافت.

حتما بخوانید
بازدید مجازی از جزیره سنجا؛ سرزمین جادویی وایکینگ‌ها

خلقت زمین و آسمان

سایر گاهنبارها به این شرح هستند: گاهنبار دوم (میدیوشم) برابر با پانزدهم تیرماه و میانه تابستان که گیاهان درو می‌شوند؛ گاهنبار سوم (پتیه‌شهیم) برابر با سی‌ام شهریور که تابستان به پایان می‌رسد و از خرمن‌ها دانه به دست می‌آید. گاهنبار چهارم (ایاثرم) در روز سی‌ام مهرماه و آغاز فصل سرما که گله جفت‌گیری می‌کند و زمان به پایان رسیدن کارهای کشاورزی و دامداری است. به این ترتیب، تابستان بزرگ و موسم کشاورزی و زمان کار و کوشش به پایان می‌رسد و از گاهنبار پنجم (میدیارم) در روز بیستم دی که میانه آرامش است و روز میانی زمستان، سال وارد سرما می‌شود. در نهایت نیز، ششمین گاهنبار (یا همسپت‌مدم) فرا می‌رسد که به معنی برابری روز و شب است. آخرین روز سال با آغاز اعتدال ربیعی هم‌زمان است که روز و شب، هرکدام ۱۲ ساعت دارند. گاهنبار ششم، زمان شکرگزاری است.

در حال حاضر، از تقسیم‌بندی‌های گاهنباری جز نام‌ها و جشن‌های آن چیز دیگری به یادگار نمانده است. جشن فراموش‌شده‌ی دیگری هم در گذشته در میانه بهار رواج داشت که بهاربد نامیده می‌شد و گفته می‌شود زرتشت پیامبر در یکی از همین بهاربدها به دین‌آوری منسوب شد. در حال حاضر اطلاعات زیادی از این جشن کهن در دست نیست. به خاطر هم‌زمانی آن با جشن‌های گاهنباری، با جشن میانه بهار اشتباه گرفته می‌شود. هنوز هم در نقاط مختلفی از ایران مانند حوض سعدی شیراز و برخی نواحی کردستان آیین‌هایی مرتبط با این جشن رواج دارد. 



منبع: کجا رو

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

ایرانگردی
جاذبه های کمتر دیده شده‌ رفسنجان کدامند؟

رفسنجان یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که جاذبه‌های طبیعی و تاریخی زیادی دارد. این شهر علاوه بر پسته‌های مشهورش چند مکان دیدنی معروف هم دارد که کمتر دیده شده‌اند و در ادامه به آن‌ها اشاره می‌شود. نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۶/۰۷ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۸ …

ایرانگردی
دیدنی های جیرفت؛ از شهر دقیانوس تا قلعه سموران

جیرفت یکی از محبوب‌ترین مقاصد برای عاشقان تاریخ و تمدن ایران است که با دیدنی‌هایی فراوان‌، گردشگران را به استان کرمان می‌کشاند. نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۸/۲۳ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۸ به‌روزرسانی شده است. شهر جیرفت که در دشتی پهناور واقع شده است یکی از شهرهای …

ایرانگردی
دیدنی های کرمان، از مجموعه گنجعلی خان تا کتابخانه ملی

کرمان یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استانی به همین نام است. این شهر که در مناطق گرمسیر و کویری کشورمان قرار دارد، می‌تواند مقصد مناسبی برای سفر زمستانی باشد.  نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۲/۲۴ منتشر شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۰۷ به‌روزرسانی شده است. شهر کرمان مرکز استان …